Mobilya Terimleri Sözlüğü

Bağımsız küvet, banyo zeminine veya duvarlara sabitlenmeden, kendi başına ayakta duran bir küvet türüdür. Mekanda odak noktası oluşturarak lüks ve estetik bir görünüm sunar. Genellikle daha geniş banyolar için tercih edilir ve çeşitli malzeme ve tasarımlarda bulunabilir.

Dikdörtgen parke, tuğla veya fayans bloklarının birbirine 90 derece açıyla yerleştirilerek oluşturduğu, kırık bir zikzak deseni sunan klasik bir zemin ve duvar kaplama tekniğidir. Adını balık iskeletinin yapısına olan benzerliğinden alır. Mekanlara hareket, derinlik ve zamansız bir zarafet katar. Özellikle parke zeminlerde sıkça tercih edilen bu desen, hem geleneksel hem de modern iç mekan tasarımlarında kendine yer bulur ve sofistike bir atmosfer yaratır.

Orta ve Güney Amerika'ya özgü, dünyanın en hafif ve yumuşak ağaç türlerinden biridir. Hızlı büyümesi ve düşük yoğunluğu sayesinde model uçak, maket yapımı, yalıtım malzemeleri ve hafif dolgu malzemesi olarak geniş kullanım alanına sahiptir.

Genellikle bir duvara dayalı olarak tasarlanan, uzun, döşemeli bir bank veya sedir şeklinde sabit oturma ünitesidir. Özellikle mutfak köşe takımlarında, kahvaltı alanlarında veya restoranlarda mekan verimliliği sağlamak amacıyla kullanılır. Sandalyelere göre daha fazla kişiyi ağırlayabilen ve alt kısmında depolama alanı sunabilen bu çözüm, samimi ve konforlu bir atmosfer yaratır.

Mobilya panellerinin kesilen kenarlarını, estetik ve koruyucu bir amaçla özel kenar bantlarıyla kaplama işlemidir. Bu işlem, panelin çiğ kenarlarını gizleyerek neme, darbelere karşı koruma sağlar ve mobilyanın genel görünümünü tamamlayarak daha profesyonel ve bitmiş bir ürün ortaya çıkarır.

Bar taburesi, genellikle mutfak adaları, bar tezgahları veya yüksek masalarla birlikte kullanılan, standart sandalyelerden daha yüksek oturma yüzeyine sahip bir oturma elemanıdır. Ayak dayama yeri, sırtlı veya sırtsız seçenekleri bulunur ve modern ile rustik arasında değişen birçok farklı tasarım ve malzemede üretilir, mekanlara hem fonksiyonellik hem de estetik katar.

17. yüzyılda Roma'da ortaya çıkan ve tüm Avrupa'ya yayılan, güç, ihtişam ve dramayı vurgulayan bir sanat ve mimari akımıdır. Dini ve monarşik otoriteyi pekiştirmeyi amaçlayan bu stil; büyük ölçekli formlar, zengin süslemeler, derin kontrastlar, hareket ve duygu yoğunluğu ile tanımlanır. Mobilyada oyma işçiliği, altın varak kullanımı ve heykelsi tasarımlar ön plandadır, mekanlarda görkemli bir bütünlük yaratır.

Mobilya kapak veya çekmecelerinin üzerine hafifçe bastırılarak açılmasını sağlayan, kulp gerektirmeyen bir mekanizma türüdür. Modern ve minimalist tasarımlarda estetik bir çözüm sunarak mobilya yüzeylerinde kesintisiz bir görünüm yaratır.

Batık oturma odası, zemin seviyesinden aşağıda inşa edilmiş, genellikle bir veya birkaç basamakla erişilen bir oturma alanıdır. Bu tasarım, mekanda görsel bir ayrım yaratırken samimi ve davetkar bir atmosfer sunar. Modern ve mid-century modern mimaride popüler olan bu özellik, özellikle geniş ve açık planlı mekanlarda derinlik ve karakter katmak için kullanılır.

1919'da Almanya'da Walter Gropius tarafından kurulan Bauhaus okulunun öncülük ettiği bir tasarım ve mimari akımıdır. "Form işlevi takip eder" (form follows function) ilkesini temel alır ve süslemeyi reddederek sadeliği, işlevselliği ve seri üretilebilirliği ön plana çıkarır. Temel geometrik şekiller, birincil renkler (kırmızı, sarı, mavi) ve modern endüstriyel malzemelerin (çelik, cam, beton) kullanımı bu stilin belirleyici özelliklerindendir.

Yatağın (şiltenin) üzerine yerleştirildiği, genellikle ahşap veya metal bir iskeletin kumaş veya deri ile kaplanmasıyla oluşturulan bir yatak temelidir. Geleneksel karyolalardan farklı olarak, genellikle alt kısmında hidrolik bir mekanizma ile açılan geniş bir depolama alanı sunar. Bu özelliği sayesinde, özellikle küçük yatak odalarında yerden tasarruf sağlayan son derece fonksiyonel bir mobilya çözümüdür. Yatağa sağlam ve düz bir destek sağlar.

Mobilya bazalarının (özellikle mutfak ve banyo dolapları) altına monte edilen, zemindeki düzensizlikleri gidermek için yüksekliği ayarlanabilen destek elemanlarıdır. Mobilyanın dengeli durmasını ve nemden korunmasını sağlar.

Yatak bazasının üst kısmını oluşturan, genellikle döşemeli ve yatağın altına gizlenmiş depolama alanını açmak için kaldırılabilen paneldir. Yatağa düz bir zemin sağlarken, yatak odası mobilyasının estetik bütünlüğünü tamamlar ve pratik depolama çözümü sunar.

İtalyanca 'güzel manzara' anlamına gelen, genellikle bir yapının en üst katında veya bahçede yüksek bir noktada konumlandırılan, çevreyi panoramik olarak izlemek amacıyla tasarlanmış mimari bir yapıdır. Üstü kapalı ancak yanları açık veya geniş pencereli olan bu köşkler, estetik bir odak noktası oluştururken aynı zamanda keyifli bir dinlenme ve seyir alanı sunar. Rönesans bahçelerinden modern mimariye kadar kullanımı yaygındır ve mimariye zarif bir eklenti yapar.

Yan kolları ve sırt kısmı döşemeli, genellikle minderli, geniş ve konforlu bir tekli koltuk türüdür. Klasik tasarımında, kolçakları sırt kısmından bağımsız olup, oturma minderinin yanlarında boşluklar bulunur. Rahat oturumu ve zarif görünümüyle salonlarda, okuma köşelerinde veya yatak odalarında hem dinlenme hem de estetik bir tamamlayıcı olarak tercih edilen, zamansız bir mobilya parçasıdır.

Müşterinin özel ihtiyaçlarına, zevklerine ve mekanın ölçülerine göre sıfırdan tasarlanıp üretilen, ısmarlama mobilya anlamına gelir. Endüstriyel seri üretimden farklı olarak, her detayı kişiye özel olarak belirlenen, el işçiliği ve yüksek kaliteli malzemelerle hazırlanan, eşsiz ve fonksiyonel parçalardır. Mekana mükemmel uyum sağlayan ve kullanıcının kişiliğini yansıtan özgün tasarımlar sunar.

Bi-fold kapı sistemi, genellikle geniş açıklıklarda kullanılan, birden fazla panelin katlanarak bir yana toplanmasını sağlayan yenilikçi bir kapı çözümüdür. İç ve dış mekanlar arasında kesintisiz bir geçiş yaratır, doğal ışık ve havalandırmayı maksimum seviyeye çıkarır. Modern ve ferah yaşam alanları oluşturmak için tercih edilir.

Bir ürünün veya mekanın kullanım kolaylığı ve konforunu, estetik görünümüyle birleştiren tasarım prensibidir. Sadece fiziksel uyumu değil, aynı zamanda görsel çekiciliği ve kullanıcı deneyiminin psikolojik rahatlığını da kapsar. Fonksiyonel gereklilikleri karşılarken, göz alıcı ve hoş bir form yaratmayı hedefler, böylece kullanıcıya hem fiziksel hem de duyusal tatmin sağlar.

19. yüzyılın başlarında (yaklaşık 1815-1848) Orta Avrupa'da, özellikle Almanya ve Avusturya'da ortaya çıkan bir iç mekan ve mobilya stilidir. Napolyon Savaşları sonrası yükselen orta sınıfın zevklerini yansıtır. Aristokratik Neoklasik ve İmparatorluk stillerinin abartısından uzaklaşarak daha sade, işlevsel, konforlu ve zarif formlara odaklanır. Açık renkli yerel ahşapların kullanımı, temiz çizgiler ve geometrik formlar bu stilin temel özellikleridir.

Biomimetik tasarım, doğanın milyonlarca yıllık evrim sürecinde geliştirdiği çözümleri, formları, süreçleri ve ekosistemleri taklit ederek insan yapımı ürün, yapı ve sistemlerin tasarımına uygulayan yenilikçi bir yaklaşımdır. Bu yöntem, sürdürülebilirlik ve verimlilik odaklı çözümler sunmayı hedeflerken, estetik ve fonksiyonelliği bir araya getirir.

Biomorfik tasarım, doğal formlardan, canlı organizmalardan ve biyolojik süreçlerden ilham alan bir estetik yaklaşımdır. Düz çizgiler ve geometrik şekiller yerine, kıvrımlı, akışkan ve organik hatları tercih eder. Mobilya, mimari, aydınlatma ve dekoratif objelerde görülür. Mekana doğal bir akış, yumuşaklık ve dinginlik katarak insan-doğa arasındaki bağı vurgular, Biophilic tasarımın formel bir yansıması olarak da düşünülebilir.

Biophilic tasarım, iç mekanlarda ve mimaride doğal unsurları, süreçleri ve sistemleri kullanarak insanlarla doğa arasında bir bağ kurmayı amaçlayan bir yaklaşımdır. Bu tasarım felsefesi, doğal ışık, bitkiler, su öğeleri, doğal malzemeler ve doğayı taklit eden formlar aracılığıyla insanların fiziksel ve zihinsel sağlığını iyileştirmeyi, stresi azaltmayı ve üretkenliği artırmayı hedefler. Sürdürülebilirlik ilkeleriyle de örtüşür.

Bisküvi geçme, ahşap mobilya ve dolap yapımında kullanılan, iki ahşap parçayı birbirine bağlamak için oval veya yuvarlak, sıkıştırılmış ahşap bisküvilerin kullanıldığı bir birleştirme yöntemidir. Özel bir makine ile açılan yuvalara bisküviler yerleştirilerek güçlü ve düzgün birleşmeler sağlanır. Hızlı ve hassas bir işleme imkanı sunar.

Biyoklimatik tasarım, bir yapının veya iç mekanın yerel iklim koşullarıyla uyumlu olacak şekilde tasarlanması prensibidir. Amaç, doğal kaynakları (güneş ışığı, rüzgar, jeotermal enerji) en verimli şekilde kullanarak ısıtma, soğutma ve aydınlatma ihtiyaçlarını minimuma indirmek ve enerji verimliliğini artırmaktır. Bu yaklaşım, kullanıcı konforunu ve çevresel sürdürülebilirliği ön planda tutar.

Kurallara bağlı kalmayan, özgür ruhlu, eklektik ve kişisel bir iç mekan tasarım stilidir. Farklı kültürlerden, dönemlerden ve stillerden unsurları bir araya getirerek katmanlı, rahat ve yaşanmış bir atmosfer yaratmayı hedefler. Doğal malzemeler, canlı renkler ve desenler, el yapımı objeler, bitkiler ve kişisel koleksiyonlar bu stilin temelini oluşturur. Bohem stil, mükemmellikten ziyade bireyselliği ve hikayesi olan eşyaları kutlar.

Özellikle 17. ve 18. yüzyıl Fransız iç mekanlarında yaygın olarak kullanılan, oyma ve kabartma detaylarla süslenmiş ahşap duvar panelleri sistemidir. Duvarları yerden tavana veya belirli bir yüksekliğe kadar kaplayarak mekana zenginlik, sıcaklık ve görsel bir bütünlük katar. Sadece dekoratif olmakla kalmayıp, aynı zamanda yalıtım ve gizli depolama gibi işlevler de sunabilir.

Bir panelin (örneğin kapı göbeği veya duvar paneli) etrafındaki çerçeve yüzeyinden dışarıya doğru taşan, genellikle 'S' veya 'Ogee' şeklinde kavisli bir profile sahip dekoratif bir pervaz türüdür. İki farklı seviyedeki yüzey (panel ve çerçeve) arasında yumuşak ve üç boyutlu bir geçiş sağlar. Bu teknik, panele daha fazla derinlik ve gölge etkisi katarak onu olduğundan daha kalın ve heybetli gösterir. Barok ve Gürcü (Georgian) dönem mimarisinde sıkça kullanılır.

Fransızca 'şişkin' veya 'kavisli' anlamına gelen bombé, mobilya tasarımında, özellikle komodin ve şifonyerlerde görülen, hem ön hem de yan yüzeylerin dışa doğru zarif bir şekilde şişkinleştiği bir formu tanımlar. 18. yüzyıl Fransız Rokoko stilinin karakteristik bir özelliği olan bu tasarım, mobilyaya dinamik, akıcı ve heykelsi bir görünüm kazandırır. Düz hatların ve katı geometrinin aksine, organik ve süslü bir estetik sunar.

Boncuklu panel, dikey şeritler ve aralarında yükseltilmiş boncuk benzeri yivlerle karakterize edilen dekoratif ahşap veya MDF panel sistemidir. Genellikle duvarların alt yarısını kaplamak için kullanılır, ancak tavanlarda ve mobilya yüzeylerinde de estetik bir dokunuş sağlar. Rustik, kır evi ve geleneksel iç mekanlarda popülerdir, mekanlara sıcaklık ve doku katar.

Bookmatched kaplama, ahşap kaplama levhalarının, aynı ağaç gövdesinden ardışık olarak kesilen iki yaprağın, ayna görüntüsü oluşturacak şekilde yan yana yapıştırılması tekniğidir. Bu yöntem, ahşabın doğal damar desenini simetrik ve tekrarlayan bir motif halinde sergileyerek yüzeylere dramatik ve estetik bir derinlik katar. Özellikle üst düzey mobilya ve mimari panellerde lüks ve sofistike bir görünüm elde etmek için kullanılır.

Boru biye, döşemeli mobilyaların ve dekoratif yastıkların kenarlarını güçlendirmek ve estetik bir bitiş sağlamak amacıyla kullanılan, kumaşla kaplı, içi kordonlu dekoratif bir şerittir. Dikiş hatlarını belirginleştirir, ürünün formunu vurgular ve döşemecilikte hem işlevsel hem de görsel bir detay olarak öne çıkar. Farklı renk ve doku seçenekleriyle tasarıma derinlik katar.

17. yüzyıl Fransız mobilya ustası André-Charles Boulle tarafından mükemmelleştirilen, son derece gösterişli bir marküteri (ahşap kakma) tekniğidir. Genellikle kaplumbağa kabuğu ve pirinç veya kalay gibi metallerin birlikte kesilip birbirinin içine yerleştirilmesiyle oluşturulan karmaşık ve simetrik desenlerle karakterize edilir. Bu teknik, Barok döneminin zenginliğini ve lüksünü yansıtan en belirgin dekoratif sanatlardan biridir ve genellikle dolap, masa gibi mobilyalarda kullanılmıştır.

Mobilyalarda kullanılan, genellikle basık, yuvarlak ve çörek (İng. bun) veya soğan şeklinde olan kısa bir ayak türüdür. Adını form olarak bu nesnelere benzetilmesinden alır. Genellikle klasik, geleneksel veya country tarzı mobilyalarda (koltuk, şifonyer, dolap) kullanılır ve mobilyaya sağlam, yere yakın ve tok bir görünüm kazandırır. Ağırlığı iyi dağıtmasıyla bilinen bu ayak, dekoratif bir bitiş sağlar.

Bir binanın cephesine, pencerelerin veya cam duvarların dışına monte edilen, güneş ışığını kontrol etmek ve iç mekanı aşırı ısınmadan korumak için tasarlanmış mimari bir gölgeleme elemanıdır. Genellikle panjur, kafes veya kanatçık sistemlerinden oluşur. Le Corbusier tarafından popülerleştirilen bu yapı, sadece işlevsel olmakla kalmaz, aynı zamanda cepheye ritim, doku ve estetik bir derinlik kazandırır.

Brokar, genellikle ipek, viskon veya sentetik elyaflardan dokunan, yüzeyinde kabartmalı ve zengin desenler barındıran lüks bir kumaş türüdür. Desenler, kumaşın dokunması sırasında ek atkı iplikleri kullanılarak oluşturulur ve bu da ona kendine özgü dokulu bir görünüm kazandırır. Özellikle döşemelik ve perde gibi dekoratif uygulamalarda tercih edilir.

Betonun işlenmemiş, doğal ve bitmemiş görünümünün iç mekan tasarımında estetik bir unsur olarak kullanılmasıdır. Endüstriyel, minimalist ve modern stillerle özdeşleşen bu yaklaşım, duvarlarda, zeminlerde ve hatta mobilyalarda betonun dokusal zenginliğini ve sağlamlığını sergiler. Mekanlara güçlü, çağdaş ve karakterli bir atmosfer kazandırır.

1950'lerde ortaya çıkan ve özellikle ham, işlenmemiş betonu (béton brut) sergileyen bir mimari akımdır. Heykelsi, blok benzeri ve geometrik formlarla karakterizedir. Yapının strüktürel elemanları, tesisat boruları ve mekanik sistemleri gizlenmez, aksine estetiğin bir parçası olarak dürüstçe sergilenir. İç mekanlarda bu stil; brüt beton duvarlar, metal yüzeyler, minimalist mobilyalar ve nötr renk paletiyle kendini gösterir, endüstriyel ve ham bir atmosfer yaratır.

Genellikle yemek odasında bulunan, masa seviyesinde, uzun ve alçak bir dolaptır. Üst yüzeyi yemek servisi yapmak veya dekoratif objeleri sergilemek için kullanılırken, altındaki dolap ve çekmecelerde sofra takımları, çatal-bıçak setleri ve masa örtüleri saklanır. Fonksiyonelliği estetikle birleştiren büfeler, Mid-Century Modern'dan klasiğe kadar birçok farklı stilde tasarlanabilir ve mekanın depolama ihtiyacını şık bir şekilde karşılar.

Gerçek alev yerine su buharı ve LED ışıklandırma teknolojisi kullanarak görsel olarak gerçekçi bir alev efekti yaratan modern şömine türüdür. Duman, koku veya ısı üretmez, bu nedenle bacaya veya yakıta ihtiyaç duymaz. Güvenli, çevre dostu ve kurulumu kolay olmasıyla öne çıkar. Her türlü iç mekana kolayca entegre edilebilir, estetik bir odak noktası oluşturur.

Fransızca'da 'kıvrılmış' veya 'halkalı' anlamına gelen, yüzeyinde küçük ilmekler ve düğümler bulunan, dokulu bir döşemelik kumaş türüdür. Genellikle yün, pamuk veya sentetik liflerden üretilen bu kumaş, yumuşak, dolgun ve konforlu bir his sunar. Özellikle Mid-Century Modern tasarımlarla özdeşleşmiş olup, günümüzde koltuk, sandalye ve puf gibi mobilyalarda hem retro hem de modern bir şıklık yaratmak için yaygın olarak kullanılmaktadır.

Bükme kontrplak mobilya, özel kalıplar ve yüksek basınç ile katmanlı ahşap levhaların (kontrplak) ısı ve buhar kullanılarak istenen üç boyutlu formlara bükülmesiyle üretilen mobilya türüdür. Bu teknik, hafif, dayanıklı ve ergonomik tasarımların oluşturulmasına olanak tanır, modern iç mekanlarda estetik ve işlevselliği bir araya getirir. Genellikle sandalyeler, masalar ve depolama ünitelerinde görülür.

17. yüzyıl sonlarında Fransa'da ortaya çıkan, genellikle çekmeceli, düz tablalı, dört ayaklı ve zarif bir yazı masası türüdür. Geleneksel olarak deri veya keçe kaplı bir yazı yüzeyine sahiptir ve genellikle bronz ormolu (dore bronz) süslemelerle zenginleştirilmiştir. Roll-top veya kapaklı masaların aksine açık ve ferah bir çalışma alanı sunarak hem fonksiyonel hem de estetik bir ofis mobilyası olarak kullanılır.

Büro Mazarin, 17. yüzyıl Fransa'sında ortaya çıkan, genellikle sekiz ayaklı ve üç bölümlü, zengin işlemeli ve süslü, özel bir yazı masası türüdür. Ortasında çekmeceli bir bölüm, yanlarda ise kapaklı veya çekmeceli iki yükseltilmiş komodin benzeri bölüm bulunur. Genellikle dönemin zenginliğini ve ihtişamını yansıtan bir mobilya parçasıdır.

Genellikle alçak profilli, geniş kollu ve derin oturma alanına sahip, İspanyol kökenli konforlu bir koltuk tipidir. Geleneksel olarak ahşap iskelet üzerine deri veya ağır dokuma kumaşlarla döşenir, rahat bir dinlenme deneyimi sunarak iç mekanlara rustik veya zarif bir dokunuş katar.

Yüzeyi özel işlemlerle pürüzlü hale getirilmiş, ışığı dağıtarak yarı şeffaf bir görünüm sunan cam türüdür. Gizlilik sağlamak, ışığı yumuşatmak ve dekoratif bir etki yaratmak amacıyla iç mekanlarda sıklıkla kullanılır. Banyolar, ofis bölmeleri ve kapılarda tercih edilen estetik ve işlevsel bir malzemedir.