Mobilya Terimleri Sözlüğü

Mobilya ünitelerinin, özellikle dolap ve gardıropların üst kenarlarına uygulanan dekoratif bir pervaz veya çıta elemanıdır. Mobilyaya bitmiş, zarif bir görünüm kazandırır, tavan ile mobilya arasındaki boşlukları kapatır ve tasarımda bütünlük sağlar.

Kuzey Afrika, özellikle Fas kökenli, su geçirmez ve parlak bir yüzey oluşturan geleneksel bir kireç sıvası tekniğidir. Nehir kumu ve hidrolik kireç karışımından oluşur ve zeytinyağlı sabun ile cilalanarak pürüzsüz, dalgalı ve hafif parlak bir doku kazanır. Hamam, banyo, mutfak tezgahı gibi ıslak zeminlerde ve dekoratif duvar kaplamalarında kullanılır. Organik ve kesintisiz görünümüyle bilinir, modern tasarımlarda lüks bir dokunuş sağlar.

Genellikle tezgahlar, raflar, merdiven basamakları ve mobilya panelleri gibi yüzeylerin kenarlarının tamamen yuvarlatılarak işlenmesiyle elde edilen, keskin köşeleri ortadan kaldıran ve estetik bir bitiş sağlayan bir kenar profilidir. Bu uygulama, kullanıcı güvenliğini artırmanın yanı sıra, malzemenin dayanıklılığını da yükseltir.

Birbirine esnek bir bez veya tel ile bağlanmış dar, yatay veya dikey ahşap çıtalardan oluşan bir kapak türüdür. Bu yapı, kapağın kavisli bir yol boyunca kayarak mobilyanın içine doğru açılmasına ve gizlenmesine olanak tanır. Özellikle menteşeli kapakların açılma mesafesinin sorun olduğu dar alanlarda pratik bir çözüm sunar. En bilinen örneği, 19. yüzyıl "roll-top" çalışma masalarıdır.

Tambur masa, yuvarlak tablası ve genellikle derin, çekmecelerle donatılmış etek kısmı ile karakterize edilen, genellikle tek bir kaide veya sütun üzerinde duran klasik bir mobilya parçasıdır. Sağlam yapısı ve fonksiyonel depolama kapasitesi sayesinde çeşitli iç mekanlarda kullanıma uygun olup, kullanışlılığı klasik zarafetle birleştirir.

Çekmecelerin altına gizlenerek monte edilen, dışarıdan görünmeyen, yüksek kaliteli ve pürüzsüz çalışma sağlayan bir ray sistemidir. Genellikle ahşap çekmeceler için tercih edilir ve frenli veya bas-aç gibi ek özellikler sunar.

Japonya'nın Edo döneminden (1603-1868) itibaren geliştirilen geleneksel, genellikle mobil ve modüler depolama mobilyasıdır. Çoğunlukla Kiri (pavlonya) ağacından yapılan bu dolap ve sandıklar, asimetrik çekmece düzenlemeleri, el yapımı demir aksesuarları (kulplar, kilitler, köşe korumaları) ve birleştirilebilir modüler yapıları ile karakterize edilir. Hem son derece işlevsel hem de estetik açıdan sade ve güçlü bir görünüme sahiptirler.

Mobilya kapaklarının açılıp kapanmasını sağlayan, kapağın içine oyulan dairesel bir yuvaya oturan ve dışarıdan görünmeyen bir menteşe türüdür. Estetik bir görünüm sunarken, farklı açılarda açılma ve yavaş kapanma gibi fonksiyonellikler sağlar.

Japonya'ya özgü, pirinç samanı veya sentetik malzemelerden yapılan, geleneksel olarak kenarları kumaşla çevrili, sıkıştırılmış hasır döşeme panelleridir. Hem zemin kaplaması hem de oturma/yatma alanı olarak kullanılır, Japon iç mimarisinin temel bir öğesidir ve minimalist, doğal bir estetik sunar.

Tavan rozeti, genellikle alçı, poliüretan veya ahşaptan yapılan, tavanın ortasına, genellikle avize veya sarkıt aydınlatma armatürünün monte edildiği noktaya yerleştirilen dekoratif bir tavan süslemesidir. Çeşitli desen ve boyutlarda bulunur, mekana klasik veya modern bir dokunuş katar. Aydınlatma armatürünü vurgulayarak tavanın estetiğini zenginleştirir ve odanın genel dekorasyonuna uyum sağlayarak görsel bir bütünlük yaratır. Estetik ve fonksiyonel bir detaydır.

Yüzeyi kadifemsi, yumuşak dokulu ve genellikle su itici özelliğe sahip, bakımı kolay sentetik bir döşemelik kumaş türüdür. Gerçek tüy içermez; adını dokusunun tayların tüylerine benzemesinden alır. Dayanıklılığı ve leke tutmama özelliği ile bilinir.

Duvarlara estetik ve fonksiyonel bir değer katmak amacıyla uygulanan, çeşitli kumaş türlerinden üretilmiş bir kaplama malzemesidir. Akustik iyileştirme, ısı yalıtımı ve görsel zenginlik sağlamak için kullanılır, mekanlara sıcak ve sofistike bir atmosfer kazandırır.

Mobilya döşemeciliğinde ve tekstil ürünlerinde, kumaşa hacim, form ve dayanıklılık kazandırmak amacıyla kullanılan, genellikle dokuma veya dokusuz yüzeyli bir ara katman malzemesidir. Kumaşın sarkmasını önler, daha düzgün durmasını sağlar ve ömrünü uzatır.

Çekmecelerin tam olarak dışarı çekilmesini sağlayan, iç içe geçen metal profillerden ve bilyalardan oluşan bir ray sistemidir. Yüksek taşıma kapasitesi ve dayanıklılık sunarak geniş kullanım alanına sahiptir.

Isıl işlemle dayanıklılığı artırılmış, kırıldığında küçük, zararsız parçalara ayrılan özel bir cam türüdür. Mobilya, kapı, duşakabin, merdiven korkulukları ve bölücü paneller gibi güvenlik gerektiren iç mekan uygulamalarında yaygın olarak kullanılır. Yüksek mukavemeti sayesinde hem estetik hem de fonksiyonel çözümler sunar.

Tepsi tavan, odanın merkezi kısmının çevredeki alandan daha yüksek olduğu, içe doğru yükseltilmiş bir tavan tasarımıdır. Bu mimari özellik, tavana derinlik ve görsel ilgi katarken, odaya daha ferah ve zarif bir görünüm kazandırır. Genellikle aydınlatma elemanları veya dekoratif süslemelerle vurgulanarak mekanın ambiyansını zenginleştirir.

Teraryum, genellikle cam veya şeffaf plastik bir kap içinde oluşturulan, bitkilerin ve bazen küçük hayvanların yaşadığı minyatür bir ekosistemdir. Kapalı veya açık sistemler halinde tasarlanabilir. Bitkilerin nemli ve kontrollü bir ortamda büyümesini sağlayarak iç mekanlara doğal bir estetik katar. Bakımı nispeten kolaydır ve şehir yaşamında doğayla bağlantı kurmanın pratik ve dekoratif bir yolunu sunar. Ev ve ofis dekorasyonunda popülerdir.

Ortam sıcaklığındaki değişikliklere tepki olarak renk veya opaklık değiştiren, akıllı malzemelerle oluşturulan yüzeylerdir. İç mekanlarda dinamik estetik, enerji verimliliği ve interaktif deneyimler sunarak modern dekorasyonda yenilikçi bir kullanım alanı bulur.

Kilin düşük sıcaklıkta pişirilmesiyle elde edilen, genellikle kırmızımsı kahverengi tonlarında, sırsız veya yarı sırlı bir seramik türüdür. Doğal, rustik ve sıcak bir görünüme sahiptir. Yer karosu, duvar kaplaması, saksı, dekoratif obje ve çatı kiremidi gibi çok çeşitli alanlarda kullanılır. Mekanlara Akdeniz veya bohem bir hava katar.

Mermer, kuvars, granit veya cam gibi agregaların çimento veya polimer bağlayıcı ile karıştırılıp cilalanmasıyla elde edilen, dayanıklı ve dekoratif bir kompozit malzemedir. Genellikle zemin, duvar, tezgah ve mobilya kaplamalarında kullanılır, kendine özgü benekli görünümüyle iç mekanlara estetik bir derinlik katar.

Terrazzo yüzey, mermer, kuvars, granit, cam veya diğer uygun malzemelerin küçük parçacıklarının çimento veya polimer bağlayıcı bir madde ile karıştırılması ve sonrasında cilalanarak pürüzsüz bir yüzey elde edilmesiyle oluşturulan kompozit bir malzemedir. Genellikle zemin, tezgah, duvar kaplaması ve dekoratif objelerde kullanılır.

Terrazzo zemin, mermer, kuvars, granit, cam gibi agregat parçacıklarının çimento veya epoksi reçine bağlayıcı ile karıştırılıp dökülmesiyle oluşturulan kompozit bir malzemedir. Genellikle yerinde dökülerek veya önceden üretilmiş karolar halinde uygulanır. Yüzeyi cilalanarak pürüzsüz ve parlak bir görünüm kazanır. Dayanıklılığı, estetik çeşitliliği ve uzun ömürlü yapısıyla hem modern hem de klasik iç mekanlarda tercih edilen bir kaplama çözümüdür.

Bir veya daha fazla geometrik şeklin, aralarında hiç boşluk kalmayacak ve üst üste gelmeyecek şekilde bir düzlemi tamamen kaplamasıdır. İç mimaride özellikle zemin ve duvar kaplamalarında, fayans, seramik, parke ve duvar kağıdı tasarımlarında kullanılır. M.C. Escher'in çalışmalarıyla popülerleşen bu teknik, mekana ritim, doku ve görsel bir derinlik katarak etkileyici ve sürekli desenler oluşturur.

Genellikle iki kişinin karşılıklı veya yan yana, ancak birbirine dönük şekilde oturabileceği, samimi sohbetler için tasarlanmış özel bir oturma mobilyasıdır. Genellikle S veya Z şeklinde kıvrımlı bir yapıya sahiptir ve kişilerin yüz yüze gelerek rahatça iletişim kurmasını sağlar.

Fransızca 'kafa kafaya' anlamına gelen, iki kişinin birbirine yakın oturup rahatça sohbet edebilmesi için tasarlanmış, genellikle 'S' şeklinde bir plana sahip çift kişilik bir koltuktur. Oturanlar, birbirlerinin gözlerine bakabilecek şekilde zıt yönlere dönük ancak yan yana konumlanırlar. Genellikle ortak bir sırtlığı ve kolçakları paylaşırlar. 19. yüzyıl Viktorya dönemi salonlarının karakteristik ve samimi bir mobilya parçasıdır.

Tezgah altı aydınlatma, mutfak veya banyo tezgahlarının altında, genellikle dolapların altına monte edilen bir aydınlatma türüdür. Çalışma yüzeylerini doğrudan aydınlatarak gölgeleri azaltır ve görev aydınlatması sağlar. Aynı zamanda mekana estetik bir derinlik ve ambiyans katar. LED şeritler veya küçük armatürler şeklinde uygulanır.

Tezgahın alt kısmına monte edilen, kenarları tezgah seviyesinin altında kalan lavabo türüdür. Bu tasarım, tezgah yüzeyinde kesintisiz bir görünüm sağlar, temizliği kolaylaştırır ve modern, minimalist iç mekanlarda sıklıkla tercih edilir. Genellikle mutfak ve banyo tezgahlarında estetik ve hijyenik bir çözüm sunar.

Banyo tezgahının yüzeyine doğrudan oturan, genellikle bağımsız bir kase veya tekne şeklinde tasarlanmış lavabo türüdür. Boru tesisatı tezgahın altında gizlenirken, lavabonun estetik formu banyo tasarımında merkezi bir vurgu noktası oluşturur. Hem modern hem de geleneksel banyo stillerine adapte edilebilir.

Genellikle krem veya beyaz gibi açık renkli bir zemin üzerine, tek bir renkte (sıklıkla siyah, mavi, kırmızı veya yeşil) basılmış, pastoral sahneler, mitolojik figürler veya çiçek desenleri içeren karmaşık ve detaylı bir kumaş desenidir. 18. yüzyıl Fransa'sında ortaya çıkan bu desen, duvar kağıdı, döşemelik kumaş ve perdelerde kullanılarak mekanlara klasik ve zarif bir dokunuş katar.

Ton Sür Ton, iç mekan tasarımında tek bir ana rengin farklı ton, doygunluk ve açıklık derecelerinin kullanıldığı bir renk şeması yaklaşımıdır. Bu yöntem, derinlik ve zenginlik katarken, mekana sakin, sofistike ve bütünlüklü bir atmosfer kazandırır. Mobilya, duvar renkleri, tekstil ve aksesuarlarda uygulanabilir.

Genellikle kemerli bir yapıya sahip, kendisini taşıyan duvarlar veya kolonlar arasında uzanan, iç mekanlarda kubbe veya yarım silindir şeklinde bir boşluk oluşturan tavan türüdür. Mimari olarak estetik bir derinlik ve yükseklik hissi verirken, aynı zamanda yapısal bir eleman olarak geniş açıklıkları desteksiz geçme imkanı sunar. Tarihi ve modern yapılarda hem mühendislik hem de dekoratif amaçlarla kullanılır.

Merdiven, balkon, teras veya galeri boşluklarının kenarlarında güvenlik sağlamak ve estetik bir sınır oluşturmak amacıyla kullanılan bir korkuluk sistemidir. Genellikle bir dizi dikey destek elemanı (balaustra), bu elemanları alttan ve üstten birleştiren bir taban ve bir küpeşteden (korkuluk başlığı) oluşur. Ahşap, metal, taş, cam gibi çeşitli malzemelerden yapılarak mimari stile uyum sağlar ve mekana karakter katar.

Kapı veya başka bir pencerenin hemen üzerinde yer alan, genellikle dikdörtgen veya yarım daire şeklinde, ışıklandırma ve havalandırma sağlamak amacıyla kullanılan küçük pencere. Mimari bir detay olarak iç mekanlara doğal ışık ve ferahlık katar, aynı zamanda estetik bir bölücü görevi görür.

Sıcak su kaynaklarının çevresinde kalsiyum karbonatın çökmesiyle oluşan, gözenekli ve katmanlı bir yapıya sahip doğal bir kireçtaşı türüdür. Genellikle krem, bej, kahverengi ve pas tonlarında bulunur. Zemin ve duvar kaplaması, tezgah, lavabo ve dekoratif obje yapımında kullanılır. Doğal, sıcak ve rustik bir görünüm sunmasıyla bilinir. Roma'daki Kolezyum'un ana yapı malzemesi olmasıyla ünlüdür.

Geleneksel dört ayaklı masa tasarımından farklı olarak, iki veya daha fazla sehpa benzeri destek (trestle) üzerine oturtulmuş uzun bir tabladan oluşan masa türüdür. Bu destekler genellikle 'I', 'A' veya 'X' şeklinde olup, aralarında bir gergi kirişiyle birbirine bağlanır. Bu yapı, masanın altında daha fazla bacak mesafesi sunar ve rustik, endüstriyel veya çiftlik evi (farmhouse) gibi stillerde sıkça tercih edilir.

Bir binanın güneye bakan cephesine yerleştirilen, dışta cam bir yüzey ile içte yüksek termal kütleye sahip (genellikle siyaha boyanmış beton, taş veya tuğla) bir duvar arasında hava boşluğu bırakılarak oluşturulan pasif güneş enerjisi sistemidir. Güneş ışınları camdan geçerek duvarı ısıtır, bu ısı duvar tarafından emilir ve yavaşça iç mekana salınarak doğal bir ısıtma sağlar. Bu sistem, enerji verimliliği yüksek ve sürdürülebilir binalar için kullanılır.

Fransızca kökenli bir terim olup, "gözü aldatan" anlamına gelir. İç mekan tasarımında, iki boyutlu bir yüzeyde üç boyutlu bir gerçeklik yanılsaması yaratmak için kullanılan bir resim tekniğidir. Bu teknik, derinlik, mesafe veya nesnelerin varlığı gibi görsel efektlerle mekanlara ilginç ve şaşırtıcı bir boyut katar.

Fransızca 'gözü aldatmak' anlamına gelen, iç mimaride ve sanatta kullanılan bir resim tekniğidir. Bu teknikte, nesneler ve sahneler o kadar gerçekçi bir perspektif ve detayla tasvir edilir ki, izleyici iki boyutlu yüzeyi üç boyutlu bir gerçeklik olarak algılar. Duvarlarda sahte pencereler, nişler, mimari detaylar veya manzaralar yaratmak için kullanılarak mekana derinlik ve optik bir illüzyon katılır. Bu sayede, fiziksel olarak var olmayan unsurlar varmış gibi gösterilir.

Trumeau ayna, genellikle şömine üstü veya iki pencere arasındaki dikey duvar boşluklarına yerleştirilen, üst kısmında dekoratif bir resim, oyma veya kabartma panelinin bulunduğu ve alt kısmında büyük bir aynanın yer aldığı klasik bir dekoratif öğedir. Mekana derinlik ve zarafet katar.

Duvar panellerine veya şömine üstü gibi mimari bir öğeye entegre edilen, genellikle üst kısmında bir resim, oyma veya dekoratif bir panel barındıran zarif bir ayna türüdür. Fransız kökenli bu dekoratif obje, mekanlara derinlik, ışık ve klasik bir zarafet katarken, aynı zamanda bir sanat eseri işlevi görür. Özellikle yüksek tavanlı odalarda dikey algıyı güçlendirmek için idealdir.

Tuvalet masası, özellikle yatak odalarında kullanılan, genellikle bir ayna, çekmeceler ve bir oturma taburesi veya puf ile birlikte tasarlanmış, kişisel bakım ve makyaj uygulamaları için özel olarak düzenlenmiş bir mobilya parçasıdır. Küçük eşyaların düzenli bir şekilde saklanmasını sağlar ve kullanıcısına konforlu bir hazırlık alanı sunar. Estetik tasarımıyla yatak odası dekorasyonuna zarif bir dokunuş katarak işlevselliği ve şıklığı birleştirir.