Mobilya Terimleri Sözlüğü

Ahşap veya benzeri malzemelerin keskin kenarlarını estetik görünüm, kullanım güvenliği veya malzeme dayanıklılığı amacıyla belirli bir açıyla veya radyüsle düzeltme işlemidir. Bu işlem, kenarların sivri yapısını gidererek daha yumuşak bir geçiş sağlar, olası hasarları önler ve ürünün genel estetiğini artırır.

Pahlı ayna, kenarları belirli bir açıyla kesilerek inceltilmiş ve estetik bir çerçeve görünümü kazandırılmış aynadır. Bu teknik, ışığı farklı açılardan yansıtarak aynaya derinlik ve sofistike bir dokunuş katar. Özellikle klasik ve lüks iç mekan tasarımlarında tercih edilen pahlı aynalar, mekana zarafet ve ihtişamlı bir ambiyans sağlar.

İtalyan Rönesans mimarı Andrea Palladio'nun tasarımlarından ismini alan, üç bölümlü bir pencere kompozisyonudur. Ortada daha geniş ve yüksek, yuvarlak kemerli bir ana pencere ile bu pencerenin iki yanında yer alan daha dar ve kısa, düz lentolu iki yan pencereden oluşur. Genellikle yan bölümlerin üzerinde küçük dairesel veya dekoratif pencereler de bulunabilir. Klasik ve Neoklasik mimarinin görkemli ve simetrik bir simgesidir.

Duvarların ses ve ısı yalıtımı sağlamak, aynı zamanda estetik bir görünüm katmak amacıyla kumaş, deri veya benzeri malzemelerle kaplanması tekniğidir. Genellikle özel paneller üzerine gerilen döşemelik malzemelerle uygulanır, iç mekanlara sofistike ve sıcak bir atmosfer kazandırır.

Pencerelerin veya kapıların dışına monte edilen, genellikle ahşap, metal veya PVC'den yapılan, açılıp kapanabilen veya sabit lamellerden oluşan bir güneşlik ve güvenlik elemanıdır. İç mekan mahremiyetini artırır, güneş ışığını kontrol eder ve ısı yalıtımına katkıda bulunur. Hem estetik hem de fonksiyonel bir mimari bileşendir.

Parametrik tasarım, dijital araçlar ve algoritmalar kullanarak geometrik formların ve mekansal ilişkilerin parametreler aracılığıyla tanımlandığı ve manipüle edildiği bir tasarım yaklaşımıdır. Bu yöntem, karmaşık ve organik formların oluşturulmasına, farklı senaryoların hızlıca keşfedilmesine ve yapısal, çevresel veya estetik kriterlere göre optimize edilmesine olanak tanır.

Genellikle menteşelerle birbirine bağlı birkaç panelden oluşan, taşınabilir ve katlanabilir bir oda bölmesidir. Mekanları fiziksel olarak bölmek, mahremiyet sağlamak, estetik bir odak noktası yaratmak veya istenmeyen bir alanı gizlemek amacıyla kullanılır. Fonksiyonelliğinin yanı sıra, üzerinde barındırdığı desen, kumaş veya oymalarla bulunduğu ortama sanatsal ve dekoratif bir karakter katan çok yönlü bir mobilya elemanıdır.

Farklı renk ve dokudaki ahşap parçalarının, tekrarlayan geometrik desenler oluşturacak şekilde bir araya getirilmesiyle yapılan dekoratif bir zemin veya yüzey kaplama tekniğidir. Marküteriden (resimsel kakma) farklı olarak, parketri tamamen geometrik desenlere odaklanır. Balıksırtı (herringbone) ve Macar (chevron) desenleri en bilinen örnekleridir. Zeminlere, duvar panellerine ve masa tablalarına zengin ve sanatsal bir görünüm kazandırır.

İki ahşap parçasının uçlarına, birbirine kenetlenen bir dizi dikdörtgen kesitli 'parmak' veya 'diş' açılarak yapılan bir ahşap birleştirme tekniğidir. Bu karşılıklı parmaklar tutkallanarak birleştirildiğinde, geniş bir yapışma yüzeyi oluşturarak çok güçlü ve stabil bir bağlantı sağlar. Özellikle masif panel üretiminde, mobilya iskeletlerinde ve ahşap kutu yapımında kullanılan, hem işlevsel hem de estetik bir birleştirme yöntemidir.

Parmak Kulp, mobilya kapak ve çekmecelerinde kullanılan, yüzeyden çıkıntı yapmayan minimalist bir kulp türüdür. Kapağın veya çekmecenin kenarına açılan bir kanal ya da ince bir profil şeklinde tasarlanır. Bu sayede parmakların içeri girerek açma-kapama işlemini yapmasını sağlar. Modern ve minimalist iç mekan tasarımlarında, sade ve kesintisiz bir görünüm elde etmek için sıkça tercih edilir.

Modernist bir tasarıma sahip, son derece sade ve minimalist bir masa formudur. En belirgin özelliği, kare veya dikdörtgen kesitli dört bacağının kalınlığının, masanın üst tablasının kalınlığı ile tamamen aynı olmasıdır. Bacaklar ve tabla, köşelerde kesintisiz bir bütünlük oluşturacak şekilde birleşir. Bu yalın geometrik yapı, masaya heykelsi ve zamansız bir görünüm kazandırır ve her türlü malzemeden üretilebilir.

Mutfak ile yemek alanı veya oturma odası arasında yer alan, genellikle tezgah seviyesinde konumlandırılmış, yiyecek ve içeceklerin kolayca aktarılmasını sağlayan açıklıktır. Hem fonksiyonel bir geçiş hem de mekanlar arasında görsel bir bağlantı kurarak ferahlık ve iletişimi artırır. Modern iç mekanlarda sıklıkla tercih edilen pratik bir mimari çözümdür.

Zamanla veya yapay işlemlerle metal, ahşap, deri gibi malzemelerin yüzeyinde oluşan doğal renk, doku ve parlaklık değişimidir. Malzemenin yaşanmışlığını, karakterini ve tarihini yansıtan estetik bir katmandır. Bakırda oluşan yeşilimsi tabaka veya eski bir ahşap masanın üzerindeki renk koyulaşması ve aşınmalar patina örneğidir. İç mimaride otantik ve sıcak bir atmosfer yaratmak için değerli kabul edilir.

Pelmet, pencere üstü dekorasyonunda kullanılan, perde rayını ve mekanizmasını gizleyen, genellikle ahşap veya mukavva gibi sert bir malzemeden yapılmış, kumaşla kaplanmış veya boyanmış dekoratif bir panodur. Pencereye estetik bir bitiş sağlar ve odanın genel dekorasyonuna uyum sağlamak üzere tasarlanır.

Pencere bölme çıtası, cam panellerini ayırarak bir pencere kanadının veya kapının büyük bir cam yüzeyini daha küçük, dekoratif ve yapısal olarak bağımsız bölümlere ayıran dar bir şerittir. Genellikle ahşap, metal veya PVC'den yapılır ve pencerelere geleneksel veya estetik bir görünüm kazandırır.

Pencere dikmesi, genellikle birden fazla cam panelini ayıran ve bir pencere veya kapı çerçevesinin dikey olarak bölümlendirilmesini sağlayan mimari bir elemandır. Hem yapısal destek sağlar hem de estetik bir işlev görerek iç mekanın ışık alımını, görüş açısını ve genel mimari karakterini belirlemede önemli rol oynar.

Pencere nişi, bir pencerenin etrafında oluşturulan, genellikle duvar içine gömülü veya dışarıya doğru çıkıntılı, dekoratif ve fonksiyonel bir boşluktur. Bu alan, oturma alanı, depolama ünitesi veya sergileme alanı olarak kullanılabilir, iç mekana derinlik ve karakter katar.

Pencere önü sediri, bir pencerenin altına veya bir cumba içine entegre edilmiş, genellikle depolama alanı da sunan sabit veya yarı sabit bir oturma birimidir. Hem fonksiyonel bir dinlenme ve okuma köşesi sağlar hem de mekana estetik bir değer katarak iç mimaride sıkça tercih edilen bir elemandır. Özellikle küçük alanlarda yerden tasarruf etmek için idealdir.

Perde kutusu, pencere üstüne monte edilen, perde rayını veya mekanizmasını gizleyen dekoratif bir kaplamadır. Genellikle ahşap, MDF veya kumaş kaplı malzemelerden yapılır. Hem estetik bir bitiş sağlar hem de ışık sızmasını azaltarak odanın yalıtımına katkıda bulunur. Modern ve klasik iç mekanlarda farklı tasarımlarla kullanılabilir.

Performans kumaşlar, yoğun kullanıma, lekelere, solmaya ve aşınmaya karşı üstün direnç gösteren, özel olarak işlenmiş veya üretilmiş tekstil ürünleridir. Genellikle iç ve dış mekan mobilyalarında, yüksek trafikli alanlarda dayanıklılık ve kolay bakım sağlamak amacıyla tercih edilir. Bu kumaşlar, yaşam alanlarında pratiklik ve uzun ömürlülük sunar.

Bir bahçe veya dış mekanda, genellikle sütunlar veya direkler üzerine oturan, üst kısmı kafesli veya çıtalı açık yapı. Genellikle sarmaşık bitkilerle süslenerek gölgelik alanlar yaratır, estetik bir geçiş veya oturma alanı sunar. Fonksiyonel ve dekoratif bir mimari öğedir.

Kapı ve pencere kasaları ile duvar yüzeyi arasındaki birleşme noktasını örten, genellikle ahşap veya benzeri malzemelerden yapılan dekoratif ve işlevsel bir profil elemanıdır. Mekana estetik bir bitiş sağlarken, aynı zamanda kasanın duvara montaj detaylarını gizler ve yalıtıma katkıda bulunur.

İtalyanca'da 'sert taş' anlamına gelen, yarı değerli ve sert taşların (mermer, akik, lapis lazuli, yeşim) hassas bir şekilde kesilip birleştirilerek resimsel kompozisyonlar oluşturulduğu bir kakma sanatıdır. Mozaikten farklı olarak, taşlar arasında neredeyse hiç harç veya boşluk kalmayacak şekilde birbirine mükemmel uyumla yerleştirilir. Genellikle masa tablaları, dolap kapakları ve dekoratif paneller gibi lüks objelerin yüzeylerini süslemek için kullanılır.

Bir duvar yüzeyinden hafifçe dışarı taşan, mimari bir sütunun yassılaştırılmış, dekoratif bir taklididir. Genellikle bir kaide, gövde ve başlık kısımlarından oluşur ve klasik mimari düzenlerin estetiğini iç mekanlara veya mobilyalara taşımak için kullanılır. Hem yapısal bir öğe hem de süsleme amaçlıdır.

Pivot kapı, menteşeler yerine dikey bir eksen etrafında dönerek açılan, genellikle zemine ve tavana sabitlenmiş gizli pivot mekanizmalarıyla çalışan özel bir kapı türüdür. Geniş açıklıklar oluşturma ve mekanlara modern, minimalist bir estetik katma yeteneğiyle öne çıkar. Hem iç hem de dış mekanlarda kullanılabilir.

Mobilya ve yüzeylerde uygulanan, çok katmanlı lake boyanın özel tekniklerle zımparalanıp parlatılmasıyla elde edilen, cam gibi pürüzsüz ve yüksek parlaklıkta, derinlik hissi veren bir yüzey bitirme tekniğidir. Genellikle koyu renklerde tercih edilerek lüks ve sofistike bir estetik sunar.

Platform yatak, şilteyi desteklemek için ayrı bir yaylı bazaya ihtiyaç duymayan, alçak profilli, genellikle ahşap veya metalden yapılmış katı bir tabana sahip yatak çerçevesidir. Minimalist ve modern iç mekan tasarımlarında sıkça tercih edilen bu yataklar, odada daha geniş ve ferah bir his yaratır. Entegre depolama seçenekleri sunarak işlevselliği artırabilir.

Podyum yatak, geleneksel karyola bazasının aksine, genellikle alçak profilli, doğrudan zemine oturan veya minimal ayaklara sahip, yatağı destekleyen sağlam bir platforma sahip yatak türüdür. Şık ve modern bir estetik sunarken, yatak odasına ferah ve minimalist bir hava katar. Genellikle depolama alanları entegre edilebilir.

Portiyer, özellikle kapı veya geçitlerin üzerine asılan, genellikle kalın ve dekoratif kumaşlardan yapılmış, ısı yalıtımı, ses yalıtımı ve mahremiyet sağlamak amacıyla kullanılan bir tür perdedir. Genellikle geleneksel iç mekanlarda ve tarihi evlerde rastlanan bu öğe, mekanlara zengin ve davetkar bir atmosfer katar.

Portmanto, genellikle giriş holü veya antrede bulunan, dış giyim eşyaları, ayakkabılar ve aksesuarlar için depolama ve düzenleme işlevi gören çok amaçlı bir mobilya parçasıdır. Askılık, ayakkabılık, raf ve bazen ayna veya oturma alanı gibi bileşenleri bir araya getirerek hem pratik bir depolama çözümü sunar hem de mekanın dekoratif bütünlüğüne katkıda bulunur.

Puf, genellikle döşemeli, ayaksız veya çok kısa ayaklı, yumuşak ve dolgulu bir oturma veya ayak dinlendirme mobilyasıdır. Çeşitli şekil ve boyutlarda üretilir, iç mekanlarda ek oturma alanı, sehpa veya dekoratif bir öğe olarak kullanılır. Kumaş, deri, örgü gibi farklı malzemelerle kaplanabilir. Ergonomik yapısıyla konfor sunarken, taşınabilir ve çok yönlü kullanımıyla modern yaşam alanlarının vazgeçilmez parçalarından biridir.