Mobilya Terimleri Sözlüğü

Mobilya ve iç mekan tasarımında, nesnelerin veya formların etrafındaki veya içindeki boşlukları ifade eden temel bir tasarım prensibidir. Bu alan, nesnelerin kendisi kadar önemli olup, kompozisyonda denge, ritim ve görsel hiyerarşi oluşturarak algıyı yönlendirir ve mekanın nefes almasını sağlar.

Mobilya ve iç mekan tasarımında, genellikle ahşap işçiliğinde kullanılan bir tasarım yaklaşımıdır. Bu yaklaşımda, normalde gizlenen ahşap birleşim yerleri (kırlangıç kuyruğu, dil ve zıvana gibi) bilinçli olarak yüzeyde bırakılarak estetik bir unsur haline getirilir. Malzemenin ve işçiliğin dürüstlüğünü vurgulayarak, tasarıma karakter ve el yapımı hissi katar.

Flok kaplama, yüzeylere elektrostatik yöntemle kısa elyaf parçacıklarının (flok) uygulanmasıyla elde edilen kadifemsi, yumuşak dokulu bir bitiş türüdür. Genellikle tekstil ürünlerinde, duvar kağıtlarında, mobilya döşemelerinde ve dekoratif objelerde kullanılır. Estetik bir görünümün yanı sıra, ses emici ve ısı yalıtımı gibi işlevsel özellikler de sunabilir.

İç mekan duvarlarının alt kısımlarına uygulanan, çerçeve ve panel yapısına sahip dekoratif kaplamadır. Genellikle yerden sandalye rayı yüksekliğine kadar uzanır. Duvarlara estetik derinlik, fiziksel koruma ve yalıtım sağlar. Geleneksel ve modern tasarımlarda karakter karakteristik bir mimari detay olarak kullanılır.

Duvarların alt veya tüm kısımlarına uygulanan, genellikle ahşap veya MDF malzemeden yapılan, kare veya dikdörtgen şekilli girintili veya çıkıntılı panellerle karakterize edilen dekoratif bir duvar kaplama tekniğidir. Mekanlara klasik, zarif ve üç boyutlu bir doku kazandırır.

Bakır, pirinç veya bronz gibi metallerin yüzeyinde doğal veya yapay oksidasyon sonucu oluşan, karakteristik mavi-yeşil renkli patine tabakasıdır. Mobilya donanımları, aydınlatma armatürleri ve dekoratif objelerde kullanılarak mekanlara antik, rustik veya endüstriyel bir estetik katar, yüzeylere derinlik ve yaşanmışlık hissi verir.

Fusuma, geleneksel Japon evlerinde kullanılan, ahşap çerçeve üzerine opak kağıt veya kumaş gerilerek yapılan sürgülü panellerdir. Odaları bölmek, dolapları kapatmak veya duvar görevi görmek için kullanılırlar, esnek mekan düzenlemelerine olanak tanır ve mekana dingin bir estetik katarlar.

Akustik keçe paneller, iç mekanlarda ses yalıtımı ve yankı kontrolü sağlamak amacıyla kullanılan, genellikle geri dönüştürülmüş PET şişelerden elde edilen özel keçe malzemeden üretilmiş dekoratif ve fonksiyonel yüzey kaplama ürünleridir. Hem estetik bir görünüm sunar hem de ses dalgalarını emerek ortam akustiğini iyileştirir, böylece daha konforlu ve verimli yaşam veya çalışma alanları yaratır.

Mekanlarda yerden tasarruf sağlamak amacıyla, bir ray sistemi üzerinde yana doğru kayarak açılıp kapanan kapı türüdür. Duvar içine gizlenebilen (cepli sistem) veya duvar önünde hareket eden (duvar üstü sistem) modelleri bulunur. Estetik ve fonksiyonel çözümler sunarak iç mekanlarda genişlik ve modern bir görünüm yaratır.

Fırçalı ahşap yüzey, ahşabın yumuşak kısımlarının özel fırçalarla aşındırılarak sert damarlarının belirginleştirilmesiyle elde edilen dokulu bir bitiş tekniğidir. Bu işlem, ahşabın doğal desenini ve karakterini vurgulayarak daha rustik, eskitme veya modern bir estetik sunar. Özellikle parke, mobilya ve duvar panellerinde tercih edilir.

Sirkadiyen aydınlatma, insan vücudunun doğal biyolojik ritmini (sirkadiyen ritim) desteklemek amacıyla tasarlanmış dinamik bir aydınlatma sistemidir. Günün farklı saatlerine göre ışığın rengini ve yoğunluğunu otomatik olarak ayarlayarak, uyanıklık ve uyku döngülerini optimize etmeyi hedefler. Özellikle iç mekanlarda kullanıcıların refahını ve üretkenliğini artırmak için kullanılır.

Yüzeyin mikroskobik düzeyde işlenerek mat, yarı mat veya kadifemsi bir dokuya sahip olması durumudur. Bu tür yüzeyler, ışığı dağıtarak parlamayı azaltır, parmak izi bırakma direncini artırır ve dokunsal olarak hoş bir his sunar. Modern mobilya ve iç mekan kaplamalarında estetik ve fonksiyonel avantajlar sağlar.

Çerçeve ve panel yapı, ahşap işçiliğinde, daha ince bir panelin dört tarafı kalın, sağlam bir çerçeve ile çevrelendiği bir konstrüksiyon tekniğidir. Bu yöntem, ahşabın nem ve sıcaklık değişiklikleriyle genleşme ve büzülme hareketlerini yöneterek çatlamayı önler. Özellikle dolap kapakları, iç mekan kapıları ve dekoratif duvar panellerinde estetik ve dayanıklılık sunar.

Döngüsel Tasarım, ürünlerin, bileşenlerin ve malzemelerin en yüksek fayda ve değerde, mümkün olan en uzun süre döngüde tutulmasını hedefleyen bir tasarım felsefesidir. Atık ve kirliliği ortadan kaldırmayı, ürün ve malzemeleri dolaşımda tutmayı ve doğal sistemleri yenilemeyi amaçlar. İç mekanlarda mobilya, aydınlatma ve dekoratif öğe seçiminden mekan düzenine kadar geniş bir yelpazede uygulanır.

Genellikle bir takım elbise veya günlük kıyafetleri düzenli bir şekilde asmak ve havalandırmak için tasarlanmış, askı, pantolon askısı ve küçük bir tepsi gibi farklı bölümleri olan, bağımsız bir mobilya parçasıdır. Yatak odalarında veya giyinme alanlarında kullanılır.

Özellikle küçük yaşam alanları için tasarlanmış, işlevselliği ve alan verimliliğini maksimize eden, kompakt boyutlu mobilya parçalarıdır. Çok fonksiyonlu özellikler taşıyabilir veya mevcut alanlara mükemmel uyum sağlayacak şekilde modüler yapıda olabilirler. Şehir hayatının getirdiği sınırlı metrekarelere sahip evlerde pratik çözümler sunar.

Mobilya yüzeylerinde, genellikle ahşap veya MDF gibi malzemelerde, paralel ve dikey veya yatay çizgiler halinde açılan estetik oluklara sahip tasarım trendini ifade eder. Bu yüzey işlemi, mobilyaya derinlik, doku ve sofistike bir görünüm kazandırarak modern ve klasik iç mekanlarda sıkça tercih edilmektedir. Özellikle dolap kapakları, komodinler, sehpalar ve yatak başlıklarında kullanılır.

Eglomise, camın arka yüzeyine altın, gümüş veya başka metal varakların uygulanması ve ardından kazınarak desenler oluşturulmasıyla yapılan dekoratif bir tekniktir. Bu yöntem, özellikle aynalar, masa tablaları ve dolap kapakları gibi mobilya parçalarına zarif ve parlak bir görünüm kazandırmak için kullanılır.

Islak bar, konut veya ticari mekanlarda içecek hazırlama ve servis etme amacıyla tasarlanmış, entegre lavabo ve batarya içeren kompakt bir bardır. Genellikle mini buzdolabı, şarap soğutucusu ve depolama alanlarıyla donatılan bu üniteler, ana mutfağa gitmeye gerek kalmadan misafir ağırlama ve sosyalleşme için pratik bir çözüm sunar.

Akustik baffle, özellikle yüksek tavanlı veya geniş hacimli iç mekanlarda ses yansımasını azaltmak ve yankıyı kontrol altına almak amacıyla tavanlara asılan, genellikle dikey konumlandırılan akustik panellerdir. Ses emici malzemelerden üretilen bu elemanlar, mekan akustiğini iyileştirerek ses konforunu artırır.

Dokulu sıva, duvar ve tavan yüzeylerine estetik bir derinlik ve karakter kazandırmak amacıyla uygulanan özel bir kaplama tekniğidir. Farklı malzemeler ve uygulama yöntemleriyle pürüzlü, kumlu, çizgili, dalgalı veya kabartmalı gibi çeşitli görsel ve dokunsal yüzeyler oluşturulur. İç mekanlara sıcaklık, doğallık veya modern bir hava katmak için tercih edilir.

Giyinme adası, genellikle geniş giyinme odalarında veya yatak odası içinde özel olarak ayrılmış giyinme alanlarında bulunan, merkezi konumlandırılmış, çok işlevli bir mobilya ünitesidir. Çekmeceler, raflar, askı alanları ve üst yüzeyinde bir tezgah veya ayna barındırarak kıyafet, aksesuar ve kişisel eşyaların düzenli depolanmasını ve hazırlanmasını sağlar.

Mekansal akustik tasarım, bir iç mekanın ses kalitesini optimize etmek amacıyla sesin yayılımını, yankılanmasını ve emilimini bilimsel prensiplerle yöneten bir disiplindir. Bu tasarım, mekanın işlevine uygun olarak konuşma anlaşılırlığını, müzik performansını ve genel akustik konforu artırmayı hedefler.

Bir yapıda, genellikle çatı hattını takip ederek yükselen, merkezi bir kiriş veya destek olmaksızın oluşturulan yüksek, eğimli tavan tipidir. Mekana genişlik ve ferahlık hissi katarken, doğal ışık kullanımını artırma potansiyeline sahiptir. Özellikle yaşam alanları ve büyük salonlarda tercih edilir.

Japon kökenli, katlanabilir bir yatak türü olup, genellikle ahşap veya metal bir iskelet üzerine yerleştirilen esnek bir şilte ve yorgan setinden oluşur. Hem yatak hem de oturma alanı olarak kullanılabilen çok fonksiyonlu yapısıyla küçük mekanlar için idealdir ve modern iç mekanlarda sıklıkla tercih edilir.

Terrazzo yüzey, mermer, kuvars, granit, cam veya diğer uygun malzemelerin küçük parçacıklarının çimento veya polimer bağlayıcı bir madde ile karıştırılması ve sonrasında cilalanarak pürüzsüz bir yüzey elde edilmesiyle oluşturulan kompozit bir malzemedir. Genellikle zemin, tezgah, duvar kaplaması ve dekoratif objelerde kullanılır.

Mobilya, duvar panelleri veya mimari elemanlar üzerinde kullanılan, birbirine paralel, hafifçe dışbükey (kabartmalı) kanallardan oluşan dekoratif bir yüzey işleme tekniğidir. Genellikle klasik ve art deco tarzlarında görülse de modern tasarımlarda da estetik bir dokunuş katmak için kullanılır.

Portmanto, genellikle giriş holü veya antrede bulunan, dış giyim eşyaları, ayakkabılar ve aksesuarlar için depolama ve düzenleme işlevi gören çok amaçlı bir mobilya parçasıdır. Askılık, ayakkabılık, raf ve bazen ayna veya oturma alanı gibi bileşenleri bir araya getirerek hem pratik bir depolama çözümü sunar hem de mekanın dekoratif bütünlüğüne katkıda bulunur.

Duvar içine veya mimari boşluklara entegre edilmiş, genellikle özel ölçülerde tasarlanıp üretilen sabit kitaplık ünitesi. Mekanla bütünleşerek düzenli ve estetik bir depolama çözümü sunar, alan verimliliğini artırır ve kişiselleştirilmiş bir görünüm sağlar.

Duvarlara estetik ve fonksiyonel bir değer katmak amacıyla uygulanan, çeşitli kumaş türlerinden üretilmiş bir kaplama malzemesidir. Akustik iyileştirme, ısı yalıtımı ve görsel zenginlik sağlamak için kullanılır, mekanlara sıcak ve sofistike bir atmosfer kazandırır.

Kanatlı panjur, genellikle ahşap veya PVC'den yapılan, pencerelerin iç kısmına monte edilen, geniş ve ayarlanabilir lamellere sahip, menteşeli panellerden oluşan bir pencere kaplama sistemidir. Hem ışık kontrolü hem de mahremiyet sağlarken, iç mekanlara zarif ve klasik bir görünüm katar. Özellikle geleneksel ve modern-klasik dekorasyon stillerinde tercih edilir.

İki veya daha fazla farklı fonksiyonel alan arasında bağlantı kuran, mekansal bir aralık veya bölgedir. Bu alanlar genellikle giriş holleri, koridorlar, antreler veya bir odadan diğerine akışı sağlayan yarı açık düzenlemeler şeklinde karşımıza çıkar. Mekanlar arası akıcılığı ve görsel geçişi sağlarken, aynı zamanda fonksiyonel bir tampon bölge görevi görür.

Vasistas, genellikle bir kapı veya pencere kasasının üst kısmında bulunan, küçük, bağımsız açılabilir bir pencere veya açıklıktır. Temel amacı, tam boyutlu bir pencerenin uygun olmadığı yerlerde ek havalandırma ve doğal ışık sağlamaktır. Menteşeli veya pivotlu sistemlerle içe ya da dışa doğru açılabilir.

Gizli süpürgelik, duvar yüzeyiyle aynı hizada veya içe doğru girintili olarak uygulanan, modern iç mekanlarda minimalist ve kesintisiz bir görünüm sağlayan bir mimari detaydır. Zemin ve duvar birleşiminde temiz bir bitiş sunarak estetik bir bütünlük yaratır ve toz birikimini azaltır. Genellikle alüminyum profillerle veya özel ahşap detaylarla uygulanır.

Genellikle iki kişinin karşılıklı veya yan yana, ancak birbirine dönük şekilde oturabileceği, samimi sohbetler için tasarlanmış özel bir oturma mobilyasıdır. Genellikle S veya Z şeklinde kıvrımlı bir yapıya sahiptir ve kişilerin yüz yüze gelerek rahatça iletişim kurmasını sağlar.

İç mekanlarda ışık kaynakları kullanılarak nesnelerin, mimari elemanların veya özel armatürlerin gölgelerini duvarlara veya yüzeylere yansıtarak estetik ve dramatik bir atmosfer oluşturma tekniğidir. Bu yöntem, derinlik hissi katarken, mekanlara sanatsal ve gizemli bir hava verir ve odak noktaları yaratır.

Kama geçme, ahşap işçiliğinde kullanılan, bir parçanın ucundaki zıvananın diğer parçadaki havşa boşluğuna yerleştirilip bir veya daha fazla kama ile sıkıştırılarak güçlü ve sağlam bir birleşim oluşturan geleneksel bir mobilya birleştirme tekniğidir. Hem dekoratif hem de yapısal bütünlük sağlar ve özellikle masif ahşap mobilya üretiminde tercih edilir.

İç mekanlarda konfor, estetik ve akustik özellikler sağlamak amacıyla kullanılan, genellikle kumaş, elyaf veya benzeri esnek malzemelerden üretilmiş tüm döşemelik ürünler ve tekstil aksesuarlarıdır. Bu kategori perdeleri, halıları, kilimleri, yastıkları, battaniyeleri ve döşemeli oturma gruplarını kapsar.

Yüzeylere yarı mat, ipeksi bir parlaklık veren, mat ve parlak (high-gloss) bitişler arasında bir denge sağlayan bir cila türüdür. Ahşap mobilya, dolap ve iç mekan yüzeylerinde dayanıklılık ve estetik bir görünüm sunarak, yansımayı azaltır ve mekana sıcak bir atmosfer katar.

Ombre duvar, bir rengin açık tonundan koyu tonuna veya bir renkten başka bir renge kademeli, yumuşak bir geçişle uygulandığı bir duvar boyama tekniğidir. Genellikle dikey yönde uygulanan bu teknik, mekanlara derinlik, sakinlik ve sanatsal bir hava katarken, duvar yüzeyinde görsel bir hareketlilik yaratır.

Mobilya tasarımında, genellikle gövdeden dışa doğru açılı bir şekilde yerleştirilen ayak tipidir. Estetik bir hafiflik ve dinamizm katarken, özellikle Mid-Century Modern ve İskandinav tarzı mobilyalarda sıklıkla görülür. Bu tasarım, mobilyanın yere daha dengeli oturmasını sağlayarak görsel olarak daha zarif bir duruş sergilemesine yardımcı olur.

Duvar veya tavan panellerinin arkasına veya kenarlarına gizlenen ışık kaynakları ile panellerin yüzeyden ayrılmış, havada asılı duruyormuş gibi görünmesini sağlayan aydınlatma tekniğidir. Bu yöntem, mekana derinlik katarak modern ve sofistike bir atmosfer yaratır. Genellikle LED şeritlerle uygulanır ve dolaylı, yumuşak bir ışık sağlar.

Mermer, kuvars, granit veya cam gibi agregaların çimento veya polimer bağlayıcı ile karıştırılıp cilalanmasıyla elde edilen, dayanıklı ve dekoratif bir kompozit malzemedir. Genellikle zemin, duvar, tezgah ve mobilya kaplamalarında kullanılır, kendine özgü benekli görünümüyle iç mekanlara estetik bir derinlik katar.

Meşe ağacının doğal rengini açmak ve ona daha modern, açık tonlu bir görünüm kazandırmak için uygulanan özel bir yüzey işlemidir. Bu işlem, ahşabın damar yapısını belirginleştirirken sarı ve kırmızı alt tonlarını nötralize ederek mekana ferah ve aydınlık bir atmosfer katar. Genellikle zemin kaplamalarında ve mobilyalarda tercih edilir.

Fayans, seramik, doğal taş gibi kaplama malzemelerinin döşeme sonrası aralarında bırakılan boşlukların doldurulması için kullanılan, estetik ve işlevsel öneme sahip bir yapı elemanıdır. Genellikle çimento esaslı harçlar veya epoksi bazlı dolgularla uygulanır.

İç mekanlarda duvarın alt kısmını kaplayan, genellikle ahşap veya benzeri malzemelerden yapılmış, dekoratif panellerden oluşan bir sistemdir. Estetik bir görünüm sağlamanın yanı sıra duvarları darbelere karşı koruma işlevi de görür. Çeşitli profil ve tasarımlarla mekana karakter katar.

Değerli objelerin, sanat eserlerinin veya koleksiyon parçalarının güvenli, kontrollü ve estetik bir şekilde sergilenmesi için tasarlanmış özel vitrinlerdir. Genellikle UV korumalı cam, nem ve sıcaklık kontrolü gibi ileri özelliklere sahip olup, objelerin korunmasını ve en iyi şekilde sunulmasını sağlar.

Islak oda, banyonun duş alanının diğer bölümlerden fiziksel bir bariyerle ayrılmadığı, tüm zeminin ve duvarların suya dayanıklı hale getirildiği minimalist bir banyo tasarım konseptidir. Genellikle eğimli bir zemin ve entegre bir gider sistemi ile karakterize edilir. Hem estetik hem de fonksiyonel avantajlar sunar, özellikle küçük alanlarda ferahlık hissi yaratır ve erişilebilirliği artırır.

Kapı veya pencere kasasının üst kısmına yerleştirilen, genellikle sabit veya açılır bir cam paneldir. Fanusluklar, iç mekanlara doğal ışık ve havalandırma sağlarken, aynı zamanda odalar arasında görsel bir ayrım oluşturur ve estetik bir mimari detay olarak kullanılır. Özellikle geleneksel ve klasik iç mekan tasarımlarında sıkça rastlanır.

Merkezi bölümü veya bazı bölümleri diğerlerinden daha öne doğru çıkıntı yapan, genellikle kitaplık, büfe veya vitrin gibi büyük mobilya parçalarını tanımlayan bir tasarım stilidir. Bu mimari form, mobilyaya derinlik, ihtişam ve görsel ilgi katarken, depolama alanını da fonksiyonel olarak artırır. Klasik ve neoklasik tarzda sıkça rastlanır.

Bağımsız küvet, banyo zeminine veya duvarlara sabitlenmeden, kendi başına ayakta duran bir küvet türüdür. Mekanda odak noktası oluşturarak lüks ve estetik bir görünüm sunar. Genellikle daha geniş banyolar için tercih edilir ve çeşitli malzeme ve tasarımlarda bulunabilir.

Tezgahın alt kısmına monte edilen, kenarları tezgah seviyesinin altında kalan lavabo türüdür. Bu tasarım, tezgah yüzeyinde kesintisiz bir görünüm sağlar, temizliği kolaylaştırır ve modern, minimalist iç mekanlarda sıklıkla tercih edilir. Genellikle mutfak ve banyo tezgahlarında estetik ve hijyenik bir çözüm sunar.

Düz panel kapak, mobilya ve dolaplarda kullanılan, yüzeyi tamamen düz ve profilsiz olan modern bir kapak türüdür. Çerçevesiz ve oyuksuz yapısıyla minimalist ve çağdaş tasarımlarda tercih edilir. Genellikle mutfak dolapları, gardıroplar ve ofis mobilyalarında estetik ve fonksiyonel bir çözüm sunar. Temiz hatları ve sade görünümüyle mekanlara ferahlık katar.

Bir binanın dış cephesinden konsollar veya braketler üzerinde dışa doğru çıkıntı yapan, zemin seviyesine kadar uzanmayan, genellikle üst katlarda yer alan dekoratif bir pencere türüdür. İç mekana ek bir görüş açısı ve ışık sağlarken, dış cepheye de estetik bir derinlik katar. Genellikle Gotik ve Rönesans mimarisinde görülür.

Fransızca kökenli bir terim olup, "gözü aldatan" anlamına gelir. İç mekan tasarımında, iki boyutlu bir yüzeyde üç boyutlu bir gerçeklik yanılsaması yaratmak için kullanılan bir resim tekniğidir. Bu teknik, derinlik, mesafe veya nesnelerin varlığı gibi görsel efektlerle mekanlara ilginç ve şaşırtıcı bir boyut katar.

Duvar panellerine veya şömine üstü gibi mimari bir öğeye entegre edilen, genellikle üst kısmında bir resim, oyma veya dekoratif bir panel barındıran zarif bir ayna türüdür. Fransız kökenli bu dekoratif obje, mekanlara derinlik, ışık ve klasik bir zarafet katarken, aynı zamanda bir sanat eseri işlevi görür. Özellikle yüksek tavanlı odalarda dikey algıyı güçlendirmek için idealdir.

Fransız Kırsal Stili olarak da bilinen French Provincial stili, 18. yüzyıl Fransa'sının taşra bölgelerinden doğmuş, zarif ama mütevazı bir iç mekan ve mobilya akımıdır. Rustik çekicilikle sofistike detayları birleştirerek, oyma ahşaplar, doğal malzemeler, pastel renkler ve kıvrımlı hatlarla sıcak, davetkar ve zamansız yaşam alanları yaratır.

Fransız Geçme Sistemi, duvarlara veya dikey yüzeylere mobilya, raf veya panelleri güvenli ve gizli bir şekilde monte etmek için kullanılan iki eğimli ahşap veya metal çıtadan oluşan bir montaj yöntemidir. Bu sistem, ağırlığı eşit dağıtarak sağlam bir tutuş sağlar ve monte edilen öğelerin kolayca çıkarılıp takılmasına olanak tanır. Genellikle mutfak dolapları, kitaplıklar ve dekoratif panellerde tercih edilir.

Birden fazla çerçeveli fotoğraf, resim, illüstrasyon veya dekoratif objeyi bir araya getirerek duvarda estetik ve kişisel bir düzenleme oluşturma tekniğidir. Farklı boyut ve stillerdeki parçaların uyumlu bir kompozisyonla sergilenmesiyle mekana karakter katar ve güçlü bir odak noktası oluşturur.

Şeffaf veya renkli olarak üretilebilen, termoplastik bir polimer malzemedir. Yüksek dayanıklılığı, hafifliği, kolay işlenebilirliği ve estetik görünümü sayesinde mobilya, aydınlatma elemanları, tezgahlar, dekoratif paneller ve çeşitli iç mekan uygulamalarında yaygın olarak kullanılır. Camdan daha hafif ve darbelere karşı daha dirençlidir.