Bovling Ayak

Bovling ayak (İngilizce: Bun Foot), mobilya tasarımında kullanılan, kendine özgü formuyla tanınan dekoratif ve işlevsel bir ayak tipidir. Adını, yuvarlak ve hafifçe basık şeklinin çörek veya küçük ekmek anlamına gelen İngilizce ‘bun’ kelimesine benzetilmesinden alır. ‘Topuz ayak’ veya ‘soğan ayak’ olarak da bilinir. Bu ayak tipi, ahşap bir torna tezgahında (lathe) döndürülerek şekillendirilir ve genellikle küresel bir formun üstten ve alttan bastırılmasıyla elde edilen bir profile sahiptir. Bu basit ama etkili form, mobilyaya hem sağlam bir temel hem de yumuşak, klasik bir estetik katar.

Kökenleri 17. yüzyıl Avrupa’sına, özellikle Hollanda ve İngiltere’deki William and Mary stiline dayanır. Bu dönemde, Barok’un ağır ve görkemli formlarından daha sade ve konforlu tasarımlara geçilirken, bovling ayak gibi daha alçakgönüllü ve sağlam formlar popülerlik kazanmıştır. Özellikle ağır ve büyük dolaplar, sandıklar (chest) ve şifonyerler gibi ‘case goods’ olarak adlandırılan mobilya türlerinde, ağırlığı geniş bir yüzeye yayarak dengeyi sağlama amacıyla sıklıkla kullanılmıştır. Masif ahşaptan yapılması ve yere yakın profili, mobilyaya kalıcı ve güvenilir bir duruş kazandırmıştır.

Bovling ayak, tarih boyunca farklı stiller içinde çeşitli yorumlara uğramıştır. Queen Anne döneminde daha zarif formlara evrilirken, Viktorya döneminde daha büyük ve süslü versiyonları ortaya çıkmıştır. Özellikle Amerikan Kolonyal ve Country (kır) tarzı mobilyacılıkta sıcak ve samimi bir görünüm yaratmak için vazgeçilmez bir unsur olmuştur. Günümüzde ise bu ayak tipi, geleneksel tasarımların yanı sıra, modern tasarımlara klasik bir dokunuş katmak isteyen ‘transitional’ (geçiş) stili mobilyalarda da kullanılmaktadır. Örneğin, modern ve temiz hatlara sahip bir kanepeye eklenen bovling ayaklar, tasarıma beklenmedik bir sıcaklık ve karakter katabilir.

Malzeme olarak genellikle ceviz, meşe, akçaağaç gibi sert ağaçlardan üretilir ve mobilyanın geri kalanıyla uyumlu olacak şekilde boyanabilir, cilalanabilir veya eskitme teknikleri uygulanabilir. Sadece bir taşıyıcı eleman olmanın ötesinde, bovling ayak bir mobilyanın stilini ve karakterini belirleyen önemli bir detaydır. Yere sağlam basan, mütevazı ama kendinden emin duruşuyla, bulunduğu mobilyaya zamansız bir zarafet ve kalıcılık hissi verir.