Savonarola Sandalyesi

Savonarola sandalyesi, İtalyan Rönesansı’nın en tanınmış mobilya formlarından biridir ve adını 15. yüzyılda yaşamış etkili Floransalı Dominiken rahibi ve reformist Girolamo Savonarola’dan alır. Ancak sandalyenin X-şeklindeki iskeletinin kökenleri çok daha eskiye, Antik Roma’daki magistraların kullandığı ve statü simgesi olan ‘sella curulis’e kadar uzanır. Rönesans döneminde bu antik form yeniden keşfedilerek İtalyan saraylarında ve manastırlarında popüler hale gelmiştir. Sandalyenin en belirgin özelliği, birbirine geçmiş çok sayıda kavisli ahşap latanın oluşturduğu, makas benzeri katlanabilir bir mekanizmaya sahip olmasıdır. Bu yapı, sandalyenin taşınabilir olmasını ve kullanılmadığı zamanlarda kolayca saklanabilmesini sağlamıştır.

Tipik bir Savonarola sandalyesi, genellikle ceviz ağacından yapılır ve oturma yeri olarak bu lataların üzerine yerleştirilmiş ahşap bir panel veya bazen çıkarılabilir bir minder kullanılır. Sandalyenin kolları genellikle düz ve geniştir, sırtlığı ise çoğunlukla çıkarılabilir olup, genellikle dönemin armaları, grotesk figürler veya akantus yaprakları gibi zengin oymalarla süslenmiştir. Ayakların bittiği yerdeki paten şeklindeki uzantılar, sandalyeye denge sağlar. Bu sandalyeler, sadece oturmak için bir araç değil, aynı zamanda bir güç ve otorite sembolü olarak görülürdü. Genellikle evin reisi veya önemli misafirler için ayrılırdı.

Savonarola sandalyesi, sıkça ‘Dante sandalyesi’ ile karıştırılır. İki sandalye de X-iskelet formuna sahip olsa da aralarında temel bir fark vardır: Savonarola sandalyesi çok sayıda ince, katlanabilir latadan oluşurken, Dante sandalyesi genellikle dört adet sabit, kavisli ve daha kalın bacaktan oluşur ve katlanmaz. Savonarola’nın yapısı daha esnek ve hafifken, Dante’nin yapısı daha anıtsal ve ağırdır. Günümüzde Savonarola sandalyeleri, tarihi ve sanatsal değerleri yüksek antika parçalar olarak kabul edilir. İç mekanlarda, bir giriş holünde, bir kütüphanede veya bir oturma odasının köşesinde, mekana tarihsel bir derinlik ve heykelsi bir estetik katan güçlü bir vurgu elemanı (accent piece) olarak kullanılırlar. Orijinal tasarıma sadık kalarak veya modern malzemelerle yeniden yorumlanarak üretilmeye devam etmektedirler.