Söve

Söve, mimaride bir kapı, pencere veya niş gibi bir duvar boşluğunun dikey kenarlarını oluşturan ve çevreleyen çerçeve elemanıdır. Genellikle bu dikey elemanlara ek olarak, üst kısımdaki yatay lento ve alt kısımdaki eşik de söve takımının bir parçası olarak kabul edilir. Söveler, hem işlevsel hem de estetik olmak üzere iki temel amaca hizmet eder. İşlevsel olarak, duvarın kaba inşaat malzemesi (tuğla, beton vb.) ile pencere veya kapının daha hassas doğrama malzemesi (ahşap, PVC, alüminyum) arasındaki boşluğu ve birleşim detayını kapatır. Bu, hem yapısal bir bütünlük sağlar hem de hava ve su sızıntılarına karşı bir bariyer oluşturarak yalıtıma yardımcı olur.

Estetik olarak ise söveler, bir yapının cephesine veya iç mekanına karakter, derinlik ve stil kazandıran en önemli dekoratif unsurlardan biridir. Düz bir duvar yüzeyindeki monotonluğu kırarak pencere ve kapıları vurgular, onlara görsel bir çerçeve sunar. Sövelerin tasarımı, binanın genel mimari tarzını yansıtır. Örneğin, Klasik ve Neoklasik mimaride söveler genellikle profilli, oymalı ve üst kısımlarında alınlık (pediment) veya kilit taşı (keystone) gibi detaylar barındıran taş veya mermerden yapılırdı. Gotik mimaride daha karmaşık ve sivri hatlara sahipken, modern mimaride ise daha sade, net ve geometrik formlarda karşımıza çıkar.

Sövelerin yapımında tarih boyunca çeşitli malzemeler kullanılmıştır. Geleneksel ve anıtsal yapılarda en sık rastlanan malzemeler doğal taş (mermer, granit, traverten), ahşap ve sıva üzeri dökme alçıdır. Bu malzemeler dayanıklılıkları ve estetik değerleri ile öne çıkar. Ancak günümüz inşaat sektöründe, uygulama kolaylığı, hafiflik ve maliyet avantajları nedeniyle yeni malzemeler popülerlik kazanmıştır. Bunların başında, yüksek yoğunluklu poliüretan ve genleştirilmiş polistiren (EPS) köpük üzerine akrilik bazlı sıva kaplanmasıyla elde edilen kompozit söveler gelmektedir. Bu modern malzemeler, istenilen her türlü klasik veya modern profilde üretilebilir, kolayca monte edilebilir ve hava koşullarına karşı oldukça dayanıklıdır. İç mekanlarda ise genellikle ahşap, MDF veya alçıpan pervazlar söve işlevi görerek duvar ve doğrama birleşimlerini estetik bir şekilde tamamlar.