Teraryum
Ayrıca: Mini Ekosistem, Cam Bahçe
Teraryum, Latince ‘terra’ (toprak) ve ‘arium’ (yer/mekan) kelimelerinin birleşimiyle oluşmuş, genellikle şeffaf cam veya plastik bir kap içinde oluşturulan kontrollü bir bitki yaşam alanıdır. 19. yüzyılın ortalarında İngiliz botanikçi Nathaniel Bagshaw Ward tarafından keşfedilen bu konsept, bitkilerin kapalı bir ortamda nemli ve stabil koşullarda hayatta kalabildiğini gözlemlemesiyle ortaya çıkmıştır. Wardian kasası olarak bilinen ilk teraryumlar, o dönemde egzotik bitkilerin uzun deniz yolculukları sırasında korunmasında ve taşınmasında devrim yaratmıştır.
Teraryumlar, temel olarak iki türe ayrılır: kapalı teraryumlar ve açık teraryumlar. Kapalı teraryumlar, tamamen kapalı bir kap içinde kendi mikro iklimini oluşturan sistemlerdir. İçerideki nem, bitkilerin transpirasyonu (terlemesi) ile buharlaşır, kabın iç yüzeyinde yoğunlaşarak tekrar toprağa damlar. Bu döngü, bitkilerin uzun süre dışarıdan su eklenmeden yaşamasını sağlar. Eğrelti otları, yosunlar ve nemli ortam seven tropikal bitkiler kapalı teraryumlar için idealdir. Açık teraryumlar ise, üstü açık veya geniş bir açıklığa sahip kaplarda oluşturulur ve daha az nemli ortamları tercih eden bitkiler (örneğin sukulentler, kaktüsler) için uygundur. Bu sistemlerde, bitkilerin düzenli olarak sulanması gerekir.
Bir teraryumun oluşturulması, genellikle kabın dibine drenaj için çakıl veya ponza taşı katmanı, ardından aktif kömür (koku ve toksinleri emmek için), özel teraryum toprağı ve seçilen bitkilerin yerleştirilmesiyle gerçekleşir. Dekorasyon için taşlar, ahşap parçaları, minyatür figürler veya yosunlar kullanılabilir. Teraryumlar, şehir yaşamında doğayla iç içe olma arayışına pratik bir çözüm sunar. Bakımları genellikle kolaydır ve iç mekanlara canlılık, renk ve doğal bir dokunuş katarak estetik bir değer yaratır. Ofislerde, evlerde, okullarda ve hatta ticari mekanlarda dekoratif bir öğe olarak popülerliğini korumaktadır. Kendi minyatür ekosistemini yaratma ve gözlemleme fırsatı sunması, teraryumları hem yetişkinler hem de çocuklar için ilgi çekici bir hobi haline getirmiştir.
