Memphis Stili

Memphis Stili, 1981 yılında İtalyan mimar ve tasarımcı Ettore Sottsass’ın önderliğinde Milano’da kurulan Memphis Group tarafından başlatılan radikal ve etkili bir post-modern tasarım hareketidir. Hareketin adı, Bob Dylan’ın “Stuck Inside of Mobile with the Memphis Blues Again” şarkısından esinlenilmiştir. Memphis, 1970’lerin sonlarındaki Modernizm’in katı, fonksiyonel ve minimalist kurallarına, “iyi tat” olarak kabul edilen bej ve siyah renk paletine ve endüstriyel ciddiyete karşı bir isyan niteliği taşır. Amacı, tasarıma mizah, duygu, renk ve sembolizmi geri getirmekti.

Stilin temel özellikleri, cesur ve çarpıcı bir görsel dildir. Renk paleti, pastel tonlarla parlak ve neon renklerin (sarı, pembe, turkuaz, kırmızı) beklenmedik kombinasyonlarından oluşur. Geometrik formlar (daireler, üçgenler, kareler, zikzaklar) asimetrik ve rastlantısal bir şekilde bir araya getirilir. Yüzeylerde, genellikle “bakteri” deseni olarak adlandırılan kıvrımlı, organik şekiller veya basit grafik desenler kullanılır. Malzeme seçimi de devrimciydi; geleneksel olarak “ucuz” veya “kitsch” kabul edilen plastik laminat, Memphis tasarımcılarının favori malzemesi haline geldi. Bu malzemeyi, ahşap, metal ve cam gibi diğer materyallerle cüretkar bir şekilde birleştirerek, malzemenin hiyerarşisini alt üst ettiler.

Memphis tasarımı mobilyalar, genellikle fonksiyonellikten çok heykelsi birer obje olarak tasarlanmıştır. Ettore Sottsass’ın “Carlton” kitaplığı, hareketin en ikonik parçalarından biridir; renkli laminatlarla kaplı, dengesiz ve eğik duran raflarıyla hem bir depolama ünitesi hem de soyut bir heykel gibidir. Diğer önde gelen tasarımcılar arasında Michele De Lucchi, Martine Bedin ve Nathalie Du Pasquier bulunur. Başlangıçta eleştirmenler tarafından şok edici ve zevksiz bulunsa da, Memphis kısa sürede uluslararası bir fenomene dönüştü ve 1980’lerin görsel kültürünü derinden etkiledi. Hareket 1988’de dağılmış olsa da, kuralları yıkan, eğlenceli ve bireysel ifadeyi öne çıkaran yaklaşımıyla günümüz tasarımcılarına ilham vermeye devam etmektedir.